اين تقسيم‌بندى ، خود سرآغازى و راهى براى آن شد كه متمدنها افزايش بيابند و علاوه بر آن ، گروهى ديگر نيز پديدار شوند كه هيچ‌يك از اين اصول را نمىپذيرند و بلكه همه را پشت‌سر خويش مىافكنند . اينجا نيز جايى است كه عقل از اين درمانده است كه بتنهايى دينى را به وجود آورد كه مردم را به كارهايى وادار كند و از كارهايى ديگر بازدارد . آيين كنفوسيوس 9 - بيشتر پيروان آيين بودا - كه در هند تولّد يافته بود - در چين بودند نه در هند . چنان كه بت‌پرستى نيز كه در هند وجود داشت به آن‌جا سرايت كرد و در آن‌جا با تغييرات تازه‌اى همراه شد كه در هند نبود و در نتيجه ، انديشه‌ها انحراف يافت . از ديگر سوى ، هنگامى كه آيين بودايى به چين انتقال يافت ، محيطى آن را در دامن خود گرفت كه مشخّصهء آن در ميان ديگر محيطها ، بت‌پرستى و نيز تمسّك به بسيارى از اصول رفتاريى بود كه تا حدّ زيادى با قوانين اخلاقى سازگارى دارد . امّا اين اصول به دليل مبتنى نبودن بر يك عقيدهء استوار ، در دلهايى تهى جاى گرفته بود و روشن است كه وقتى اصولى در دلهايى تهى از ايمان جاى گيرد ، ريشه‌اش مىخشكد و توان ماندن نمىيابد . در چين فيلسوفى بود كه به زبانهاى اروپايى « كنفوسيوس » ناميده مىشد . اين نام تحريف نام اصلى او به زبان چينى يعنى « كونگ فوتس » است . اين فيلسوف آيين بودايى را اختيار كرد و اصول بوداييان متمدّن را پذيرفت . البتّه انتخاب اين آيين از سوى وى ، به عنوان پيروى از اين آيين به نام يك دين نبود ، بلكه اين انتخاب تنها يك اصلاح‌طلبى بود كه وى ديگران را به آن فرامىخواند . با وجود روش علمى در اصلاح‌طلبى كونگ‌فوتس ، در كنار او فيلسوف ديگرى را مىيابيم كه مسن‌تر از وى بود . چه ، كونگ در سال 551 ق . م . به دنيا آمد و معاصر بودا بود . فيلسوف ديگر كه لوتس نام دارد ، حدود پنجاه سال از